Πέμπτη, 2 Ιουνίου 2016

Η θρησκευτική Μεταρρύθμιση

                              

q       Η κρίση στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και οι ανθρωπιστές

Συμπτώματα της κρίσης στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία:
(α) Στις τάξεις του κλήρου κυριαρχεί η ηθική διαφθορά, καθώς οι ανώτεροι κληρικοί ανταγωνίζονται τους ηγεμόνες στην πολυτέλεια χωρίς να ενδιαφέρονται για το ποίμνιό τους, ενώ οι κατώτεροι είναι παραμελημένοι και ζουν μέσα στην αμάθεια.
(β) Η Εκκλησία όχι μόνο αδυνατεί να ανταποκριθεί στις ανησυχίες και τις υπαρξιακές αγωνίες των πιστών, οι οποίοι είναι θορυβημένοι από τους συνεχείς πολέμους, τις επιδημίες και τις προφητείες για το τέλος του κόσμου, αλλά και εκμεταλλεύεται το μεταθανάτιο φόβο τους για την κόλαση πουλώντας έγγραφα άφεσης αμαρτιών, τα λεγόμενα συγχωροχάρτια.

Θέση των ανθρωπιστών: καταδικάζουν αυτές τις πρακτικές της Εκκλησίας καθώς και τις δεισιδαιμονίες του λαού και αντιπροτείνουν μια ειλικρινή πίστη βασισμένη στο αληθινό μήνυμα του Χριστού.

Μέσο υλοποίησης της θέσης τους: υποστηρίζουν ότι οι πιστοί θα κατανοήσουν το αληθινό μήνυμα του Χριστού με την άμεση επαφή τους με το θείο λόγο μέσω των μεταφράσεων της Αγίας Γραφής σε λαϊκή γλώσσα και χωρίς τη μεσολάβηση της επίσημης ερμηνείας των ιερών κειμένων από την Εκκλησία.

q       Η προτεσταντική μεταρρύθμιση

Μαρτίνος Λούθηρος: μοναχός και θεολόγος που τον Οκτώβριο του 1517 θυροκόλλησε σε ναό της Βιτεμβέργης ένα κατάλογο με 95 θέσεις με τις οποίες καταδίκαζε τα συγχωροχάρτια και υποστήριζε τις απόψεις του για τη θρησκεία → ο πάπας τον αφόρισε το 1520, όμως αυτός έκαψε δημόσια το σχετικό έγγραφο, τη Βούλα.

Διδασκαλία του Λούθηρου: υποστήριζε ότι η σωτηρία της ψυχής είναι αποτέλεσμα μόνο της πίστης.

Η διδασκαλία του Λούθηρου διαδόθηκε με μεγάλη ταχύτητα στη Γερμανία → ο αυτοκράτορας Κάρολος Ε΄, που φοβόταν διάσπαση του κράτους του, έθεσε το Λούθηρο εκτός νόμου ως αιρετικό και αποκήρυξε το Λουθηρανισμό → οι οπαδοί του Λούθηρου και οι γερμανοί ηγεμόνες που τον υποστήριζαν διαμαρτυρήθηκαν και για το λόγο αυτό ονομάστηκαν διαμαρτυρόμενοι ή προτεστάντες → Ακολούθησε γενικευμένη σύρραξη μεταξύ των οπαδών του Λούθηρου και των δυνάμεων του αυτοκράτορα, που τερματίστηκε με την υπογραφή της Ειρήνης της Αυγούστας.

Ειρήνη της Αυγούστας: συνθήκη που υπογράφηκε το 1555 και αναγνώριζε τη νομιμότητα του Λουθηρανισμού και το δικαίωμα κάθε ηγεμόνα να επιβάλει στην επικράτειά του το δόγμα που ήθελε → διαίρεση της Γερμανίας σε κρατίδια ρωμαιοκαθολικά και διαμαρτυρόμενα.

Διάδοση της Μεταρρύθμισης σε άλλες χώρες με διάφορες παραλλαγές (Λουθηρανοί, Καλβινιστές, Αγγλικανοί) → αντίδραση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας → περίοδος συγκρούσεων → αποκορύφωμα η νύκτα του Αγίου Βαρθολομαίου στις 24 Αυγ. 1572, κατά την οποία σφαγιάστηκαν δύο χιλιάδες καλβινιστές → αποκατάσταση της ειρήνης το 1598 με το Διάταγμα της Νάντης, που αναγνώριζε το δικαίωμα των καλβινιστών να ασκούν ελεύθερα τη λατρεία τους υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

q       Οι αντιδράσεις της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας

Αντιμεταρρύθμιση: έτσι ονομάστηκε η προσπάθεια της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας να αντιδράσει στη Μεταρρύθμιση με μια δική της μεταρρύθμιση.

Σύνοδος του Τρέντο (1545 – 1563) : λήφθηκαν αποφάσεις για την ανασυγκρότηση της Εκκλησίας και δραστικά μέτρα εναντίον της Μεταρρύθμισης.

Μέτρα ανανέωσης της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας:
(α) Κτίζονται καινούργιοι επιβλητικοί ναοί σε ρυθμό μπαρόκ και με πλούσιο διάκοσμο, με στόχο την προβολή της δύναμης και της υπεροχής του Ρωμαιοκαθολικού δόγματος.
(β) Ενισχύεται η λατρεία της Θεοτόκου.
(γ) Πολλαπλασιάζονται οι εικόνες και οι τελετές, προκειμένου να διεγερθεί η ευαισθησία των πιστών.

q       Η Ευρώπη μετά τη Μεταρρύθμιση

Διαίρεση της χριστιανικής Ευρώπης έπειτα από έναν αιώνα μεταρρυθμίσεων:
Προτεσταντισμός: επικράτησε στη βόρεια Ευρώπη.
Ρωμαιοκαθολικισμός: διατήρησε τη δύναμή του στη νότια Ευρώπη.
Ορθοδοξία: κυριάρχησε στον ελληνικό χώρο, τα Βαλκάνια και τη Ρωσία.

Μεταβολές που προκάλεσε η προτεσταντική μεταρρύθμιση στον ευρωπαϊκό πολιτισμό:
(α) Ανάπτυξη των εθνικών λογοτεχνιών και σφυρηλάτηση της εθνικής συνείδησης με τη μετάφραση της Βίβλου σε εθνικές γλώσσες.
(β) Εξέλιξη των επιστημών.
(γ) Εκδημοκρατισμός των θεσμών.
(δ) Οικονομική ανάπτυξη.
(ε) Κοινωνική ελευθερία.

nd� � < > 8 B �7x �γραφία, Μικροτεχνία, Μικρογλυπτική, Νομισματική


Μικρογραφίες: είναι εικόνες με τις οποίες οι Βυζαντινοί διακοσμούν τα χειρόγραφά τους  και παριστάνουν διάφορα επεισόδια που περιγράφονται στο κείμενο, δημιουργώντας έτσι στενή σχέση μεταξύ λόγου και εικόνας → Μας δίνουν σημαντικές πληροφορίες για τις καλλιτεχνικές τάσεις της εποχής του χειρογράφου.

Αξιόλογη είναι και η παραγωγή εκκλησιαστικών και κοσμικών έργων μικροτεχνίας και μικρογλυπτικής από πολύτιμα μέταλλα, σμάλτο ξύλο και ελεφαντόδοντο.

Τα νομίσματα έχουν αισθητική αξία, αλλά κυρίως αποτελούν σημαντικές ιστορικές πηγές.

q       Μουσική

Λειτουργική ποίηση και μουσική: χαρακτηρίζεται από απλότητα και ψέλνεται κατά τη Θεία Λειτουργία και άλλες λατρευτικές τελετές.

Ύμνοι: λειτουργικά άσματα με εγκωμιαστικό περιεχόμενο για το θεό και γενικότερα για τα ιερά πρόσωπα.

Ποιητές και μελωδοί: έτσι ονομάζονται μέχρι τον 7ο αι. οι δημιουργοί λειτουργικών ποιημάτων, καθώς έγραφαν οι ίδιοι το ποιητικό κείμενο και τη μελωδία του. Από τον 8ο αι. ο ποιητής (στιχουργός), που ονομάζεται υμνογράφος, μπορούσε να είναι άλλο πρόσωπο από τον μελοποιό (συνθέτης) του έργου.

Η εκκλησιαστική μουσική είναι μονοφωνική και φωνητική, δηλαδή εκτελείται από μία μόνο φωνή και η μελωδία υποτάσσεται στο λόγο.

Η σημειογραφία αρχικά είναι αλφαβητική, δηλαδή οι νότες σημειώνονται με γράμματα της αρχαίας ελληνικής, ενώ από τον 8ο αι. αρχίζουν να χρησιμοποιούνται άλλοι τύποι μουσικής γραφής.

Το λειτουργικό δράμα δεν ευδοκιμεί στην Ανατολική Εκκλησία.

Ανάπτυξη γνωρίζει και η κοσμική μουσική, που αποτελεί συνέχεια της αρχαίας ελληνικής παράδοσης προσαρμοσμένη στη νέα πίστη και λατρεία, καθώς λαϊκή και θρησκευτική μουσική διατηρούν μια σχέση αλληλεπίδρασης.

Οι Βυζαντινοί χρησιμοποιούν μουσικά όργανα στις διασκεδάσεις τους – Στον Ιππόδρομο και σε πολλές άλλες περιπτώσεις οι κοσμικές ψυχαγωγικές εκδηλώσεις συνοδεύονταν από το αερόφωνο όργανο, που διαδόθηκε και στη Δύση.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου