Σάββατο, 4 Ιουνίου 2016

Οι ανακαλύψεις

                                         

q       Τα κίνητρα και οι προϋποθέσεις

Από το τέλος του Μεσαίωνα ευρωπαίοι έμποροι, όπως ο βενετός Μάρκο Πόλο, αναζητούσαν χρυσό, καρυκεύματα και αρώματα στην Ανατολή ακολουθώντας το δρόμο του μεταξιού → αποκοπή του δρόμου αυτού, κατά το 15ο αι. από τους Άραβες και τους Οθωμανούς → οι Ευρωπαίοι αναγκάζονται να αναζητήσουν πρόσβαση στις αγορές της Ανατολής από τη θάλασσα.

Κίνητρα αναζήτησης:
(α) Οικονομικά: το εμπόριο.
(β) Πολιτικά: οι φιλοδοξίες των ηγεμόνων.
(γ) Θρησκευτικά: η διάδοση του χριστιανισμού.
(δ) Επιστημονικά: η ροπή του ανθρώπου προς τη γνώση.

Νέα τεχνικά μέσα:
(α) Πυξίδα
(β) Αστρολάβος: όργανο προσδιορισμού του γεωγραφικού πλάτους με βάση την παρατήρηση των άστρων.
(γ) Πορτολάνοι: ναυτικοί χάρτες.
(δ) Καραβέλα: νέος τύπος πλοίου που συνδύαζε χωρητικότητα, ταχύτητα και ασφάλεια.

Αν προστεθεί στις καινοτομίες αυτές και η αντίληψη για τη σφαιρικότητα της γης που κέρδιζε συνεχώς έδαφος, οι Ευρωπαίοι ήταν τώρα έτοιμοι για τη μεγάλη περιπέτεια των ανακαλύψεων.

q       Τα εξερευνητικά ταξίδια

Βάσκο ντε Γκάμα: πορτογάλος θαλασσοπόρος που έφτασε το 1498 στο Κάλικουτ των Ινδιών, πετυχαίνοντας το στόχο των Πορτογάλων να ανακαλύψουν δρόμο προς τις Ινδίες πλέοντας γύρω από την Αφρική.

Χριστόφορος Κολόμβος: γενουάτης θαλασσοπόρος ο οποίος, πεπεισμένος ότι η γη είναι σφαιρική, επιχείρησε να φτάσει στην Ασία πλέοντας δυτικά και κατά τη διάρκεια των τεσσάρων ταξιδιών (1492 – 1504) που έκανε για λογαριασμό του βασιλιά της Ισπανίας ανακάλυψε νησιά και ηπειρωτικές περιοχές της κεντρικής Αμερικής, αν και ο ίδιος πίστευε ότι είχε φτάσει στις Ινδίες.

Φερδινάνδος Μαγγελάνος: πορτογάλος θαλασσοπόρος στην υπηρεσία του βασιλιά της Ισπανίας, που πρώτος πραγματοποίησε τον περίπλου (1519 – 1522) της γης αποδεικνύοντας ότι αυτή είναι σφαιρική.

q       Η γέννηση ενός Νέου Κόσμου

Οι Πορτογάλοι και οι Ισπανοί κατέκτησαν με τη βία τις περιοχές που ανακάλυψαν επιδεικνύοντας απάνθρωπη σκληρότητα και εξαφανίζοντας τους λεγόμενους προκολομβιανούς πολιτισμούς της κεντρικής και νότιας Αμερικής.

Με τη Συνθήκη της Τορντεζίλας (1494) δημιουργήθηκαν δύο αποικιακές αυτοκρατορίες, η πορτογαλική και η ισπανική.

Από τα τέλη του 16ου αι. η Ολλανδία, η Αγγλία και η Γαλλία άρχισαν να διεκδικούν μερίδιο από τις αποικίες με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν ανταγωνισμοί και συγκρούσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.

q       Η Ευρώπη και ο Νέος Κόσμος

Μεταβολές που προκάλεσαν οι Ανακαλύψεις:
(α) Το κέντρο της ευρωπαϊκής οικονομίας μετατοπίστηκε από τη Μεσόγειο στον Ατλαντικό και τη Βόρεια Θάλασσα → νέα λιμάνια, όπως της Σεβίλλης, της Λισσαβόνας και της Αμβέρσας, απέκτησαν μεγαλύτερη οικονομική σπουδαιότητα από εκείνα της Βενετίας και της Γένουας.
(β) Η εισαγωγή χρυσού και αργύρου στην Ευρώπη σε μεγάλες ποσότητες διεύρυνε τις ανταλλαγές και δημιούργησε νέες οικονομικές δραστηριότητες, όπως εμπορικές και τραπεζικές, από τις οποίες επωφελήθηκε η αστική τάξη.
(γ) Η γνωριμία με νέους πολιτισμούς άρχιζε να κλονίζει τις προκαταλήψεις και τις αξίες του παρελθόντος.
(δ) Το κλίμα της εποχής ευνόησε την ανάπτυξη ποικίλων επιστημονικών κλάδων.

            Επιπτώσεις των Ανακαλύψεων για τους λαούς των νέων χωρών:
(α) Οι Ευρωπαίοι επιδόθηκαν στην εντατική εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών σε βάρος των ιθαγενών και επέβαλαν την αρχή των άνισων ανταλλαγών.
(β) Θεώρησαν τους μη ευρωπαϊκούς λαούς υποδεέστερους και εκμεταλλεύσιμους, πολιτική που κληροδότησε πολλαπλά προβλήματα στον κόσμο, όπως η δουλεία, η αποικιοκρατία, η υπανάπτυξη και η φτώχεια των τρίτων χωρών.

0pt;mso� p i f 8 B �7x 12.0pt;font-family:Wingdings; mso-fareast-font-family:Wingdings;mso-bidi-font-family:Wingdings;mso-bidi-font-weight: bold'>q       Μικρογραφία, Μικροτεχνία, Μικρογλυπτική, Νομισματική


Μικρογραφίες: είναι εικόνες με τις οποίες οι Βυζαντινοί διακοσμούν τα χειρόγραφά τους  και παριστάνουν διάφορα επεισόδια που περιγράφονται στο κείμενο, δημιουργώντας έτσι στενή σχέση μεταξύ λόγου και εικόνας → Μας δίνουν σημαντικές πληροφορίες για τις καλλιτεχνικές τάσεις της εποχής του χειρογράφου.

Αξιόλογη είναι και η παραγωγή εκκλησιαστικών και κοσμικών έργων μικροτεχνίας και μικρογλυπτικής από πολύτιμα μέταλλα, σμάλτο ξύλο και ελεφαντόδοντο.

Τα νομίσματα έχουν αισθητική αξία, αλλά κυρίως αποτελούν σημαντικές ιστορικές πηγές.

q       Μουσική

Λειτουργική ποίηση και μουσική: χαρακτηρίζεται από απλότητα και ψέλνεται κατά τη Θεία Λειτουργία και άλλες λατρευτικές τελετές.

Ύμνοι: λειτουργικά άσματα με εγκωμιαστικό περιεχόμενο για το θεό και γενικότερα για τα ιερά πρόσωπα.

Ποιητές και μελωδοί: έτσι ονομάζονται μέχρι τον 7ο αι. οι δημιουργοί λειτουργικών ποιημάτων, καθώς έγραφαν οι ίδιοι το ποιητικό κείμενο και τη μελωδία του. Από τον 8ο αι. ο ποιητής (στιχουργός), που ονομάζεται υμνογράφος, μπορούσε να είναι άλλο πρόσωπο από τον μελοποιό (συνθέτης) του έργου.

Η εκκλησιαστική μουσική είναι μονοφωνική και φωνητική, δηλαδή εκτελείται από μία μόνο φωνή και η μελωδία υποτάσσεται στο λόγο.

Η σημειογραφία αρχικά είναι αλφαβητική, δηλαδή οι νότες σημειώνονται με γράμματα της αρχαίας ελληνικής, ενώ από τον 8ο αι. αρχίζουν να χρησιμοποιούνται άλλοι τύποι μουσικής γραφής.

Το λειτουργικό δράμα δεν ευδοκιμεί στην Ανατολική Εκκλησία.

Ανάπτυξη γνωρίζει και η κοσμική μουσική, που αποτελεί συνέχεια της αρχαίας ελληνικής παράδοσης προσαρμοσμένη στη νέα πίστη και λατρεία, καθώς λαϊκή και θρησκευτική μουσική διατηρούν μια σχέση αλληλεπίδρασης.

Οι Βυζαντινοί χρησιμοποιούν μουσικά όργανα στις διασκεδάσεις τους – Στον Ιππόδρομο και σε πολλές άλλες περιπτώσεις οι κοσμικές ψυχαγωγικές εκδηλώσεις συνοδεύονταν από το αερόφωνο όργανο, που διαδόθηκε και στη Δύση.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου